Towarzystwo Miłośników Koźmina Wielkopolskiego 6 stycznia zorganizowało uroczystości upamiętniające bohaterów powstania wielkopolskiego.

Obchody rozpoczęła Msza św. w Kościele pw. Św. Wawrzyńca. Następnie uczestnicy przeszli przed pomnik upamiętniający bohaterów powstania wielkopolskiego 1918/1919 przy ul. Strzeleckiej i złożyli tam wiązanki kwiatów na cześć bohaterów.

Kolejnym punktem uroczystości było otwarte zebranie Towarzystwa Miłośników Koźmina Wielkopolskiego w miejscowej bibliotece. Okolicznościowy referat wygłosiła Maria Lewandowicz, natomiast uczniowie Szkoły Podstawowej nr 3 im. Kornela Makuszyńskiego zaprezentowali program artystyczny. O wydarzeniach sprzed 105 lat opowiadał także dr Michał Pietrowski.

Dokładnie 6 stycznia przypadała rocznica przejęcia władzy przez Polaków po 123-letnim okresie zaborów. Kilka lat temu Towarzystwo Miłośników Koźmina Wielkopolskiego wyszło z inicjatywą ufundowania obelisku w celu upamiętnienia tego wydarzenia. W Koźminie podczas powstania sformowały się trzy kompanie wojskowe, które brały udział w walkach powstańczych, głównie w okolicach Miejskiej Górki i Rawicza.

13 listopada 1918 r. w Koźminie powstała Polska Straż Ludowa, której dowódcą został Wacław Kolendowicz. W tym czasie miejscowy Komitet Obywatelski przekształcił się w Powiatową Radę Ludową, a na jej czele stanął Czesław Czypicki.

25 listopada na dworcu kolejowym w Koźminie doszło do rozbrojenia oddziału Heimatschutzu, wysłanego w celu okupacji miasta. Kolejny oddział został rozbrojony 30 listopada, co umożliwiło przyszłym powstańcom zdobycie około 60 karabinów ręcznych, granatów, amunicji oraz, co niezwykle istotne, lekkiego karabinu maszynowego.

1 stycznia 1919 w Koźminie rozpoczęła się akcja werbunkowa. Zgłosiło się 900 ochotników. 6 stycznia władzę w mieście przejęli Polacy, a trzy dni później Józef Chełkowski objął stanowisko starosty koźmińskiego. 18 stycznia rozpoczęto formowanie 2. kompanii koźmińskiej, a od 28 stycznia do 16 lutego 1. kompania koźmińska uczestniczyła w zmaganiach o Rawicz oraz inne miejscowości. Z kolei 3. kompania koźmińska, licząca 118 osób, pod dowództwem sierż. Stanisława Sowińskiego została wysłana na front pod Zdunami.

OPRAC. (LT)