VIII Bieg Zagończyka za nami!
- Strona Główna
- /
- Aktualności
- /
- VIII Bieg Zagończyka za...
W niedzielę, 1 marca ulicami Zdun ruszył VIII Bieg Zagończyka, ku czci mjr. Franciszka Jaskulskiego ps. „Zagończyk” (1913-1947).
Bieg poprzedziło powitanie gości przez dyrektor Zdunowskiego Ośrodka Kultury Małgorzatę Godorowską. Później głos zabrał m.in. burmistrz Zdun Miłosz Zwierzyk, który objął bieg honorowym patronatem oraz wnuk „Zagończyka” – Adam Jaskulski. W biegu wzięło udział 195 osób, a trasę zabezpieczali strażacy z Ochotniczej Straży Pożarnej w Zdunach. Po biegu wręczono nagrody. I miejsce zajął Mariusz Wawrzyniak, II miejsce – Tomasz Ratajczyk, a III miejsce – Aleksander Witkowski. Pierwszą kobietą na mecie była Anna Dzierla. Wręczono także nagrody najmłodszej uczestnikowi biegu – Laili Kuszaj oraz najstarszej – Barbarze łasińskiej.
Major Franciszek Jaskulski ps. „Zagończyk” urodził się 16 września 1913 r. w Castrop-Rauxel na terenie dzisiejszych Niemiec. Po odzyskaniu przez Polskę niepodległości wraz z rodziną osiadł w Zdunach. Był jednym ze współtwórców miejscowego harcerstwa. Ukończył Szkołę Powszechną w Zdunach oraz Państwowe Seminarium Nauczycielskie w Krotoszynie. Początkowo pracował w wójtostwie w Zdunach, a od 1935 r. w Kobylinie.
We wrześniu 1939 r. wziął udział w kampanii obronnej jako plutonowy podchorąży 68. Pułku Piechoty. Przeszedł cały szlak bojowy jednostki i uczestniczył w obronie Warszawy. Po kapitulacji wrócił do Zdun, gdzie zaangażował się w działalność konspiracyjną. Organizował pierwsze struktury podziemia i współtworzył podziemne pismo pn. „Zagończyk”.
W 1941 r. przebywał na robotach pod Smoleńskiem. Rok później, zagrożony dekonspiracją, wyjechał do wysiedlonej przez Niemców siostry w Stężycy koło Puław. Tam wstąpił do Armii Krajowej i objął dowództwo Oddziału Lotnego „Zagon”. Brał udział w licznych akcjach zbrojnych, a w trakcie służby został awansowany do stopnia podporucznika. Uczestniczył również w akcji „Burza”.
3 listopada 1944 r. został aresztowany przez funkcjonariuszy Urzędu Bezpieczeństwa. Wyrokiem z 8 stycznia 1945 r. skazano go na karę śmierci, którą następnie zamieniono na 10 lat więzienia. Osadzony we Wronkach, 4 września 1945 r. zbiegł z zakładu karnego. Włączył się w działalność tzw. drugiej konspiracji, działając w strukturach organizacji „Wolność i Niezawisłość”.
Pełnił funkcję komendanta Inspektoratu WiN w Kozienicach, a następnie kierował strukturą obejmującą obwody Radom, Kozienice, Starachowice, Kielce i Końskie, działającą pod kryptonimem „Związek Zbrojnej Konspiracji”. 26 lipca 1946 r., w wyniku zdrady, ponownie został aresztowany przez UB. Wyrokiem sądu z 17 stycznia 1947 r. skazano go na karę śmierci. Prezydent Bolesław Bierut nie skorzystał z prawa łaski. Franciszek Jaskulski został stracony 19 lutego 1947 r. w Kielcach. Do dziś nie jest znane miejsce jego pochówku.
Za swoją działalność został odznaczony Krzyżem Srebrnym Orderu Virtuti Militari oraz Krzyżem Walecznych. W wolnej Polsce uhonorowano go pośmiertnie Krzyżem Oficerskim (2009) oraz Krzyżem Komandorskim z Gwiazdą (2019) Orderu Odrodzenia Polski.
Łukasz Cichy
FOT. Łukasz Cichy
YouTube
Comments are closed